Bazalt Taşının İçeriği

Bazalt taşı volkanik kaya türlerindendir. İçinde sodyum elementi de bulunur. Sodyum sembolü \’Na\’ olan yerkabuğunda çokluk bakımından altıncı sırada olan bir elementtir. Bazalt, Siyah renkli ve çok sert bir kayaçtır. Sert ve dayanıklı olduğundan geçmişten günümüze kaldırım, köprü ve yapı yapımında kullanılmıştır.

 

Bugün ise demiryolları balats malzemesi ve asfalt agrasesi gibi alt yapı malzemelerinde kullanıldığı gibi; özellikle içinde silis bulunmaması nedeniyle granüs ve toz olarak; geçmişte silis ve kuvars olarak alternatif ve sağlıklı ham madde olarak kullanılmıştır. Bazalt sodyum potasyum ve felspatdan oluşup augite denilen bir silikat sınıfını ihtiva etmektedir. Yapı bakımından içi kristallerden veya kaba büyük kütlelerden oluşmaktadırlar.

 

Genel olarak siyah renkli ince kristal şeklinde camsı kütlelerdir. Mikroskopsuz şeklinde de gözle de görünebilirler. Bazaltlar yeryüzünde çokça bulunan maddelerdir, günümüzde volkanların birçoğu bazalt püskürtmektedir. Dördüncü jeolojik zamanında oluşmuş arazilerde daha sıkça görülebilir, mesela Hindistan’ın Dekkan bölgesinde 2000m kalınlığındaki bazalt platosu Hindistan’ın üçte birini kaplar.

 

Türkiye’de Diyarbakır, Urfa arasındaki karaçalı dağının volkanik patlamayla oluşan yarıçapı 130 140 km olan daire şeklinde yayılmıştır. Bazalt yoğun ve katı olduğundan basınca oldukça dayanıklıdır ve granitten daha serttir. Bundan dolayı her yerde inşaat taşı, parke, mıcır yapımı için kullanılır, Türkiye’de birçok yerde yapı malzemesi olarak kullanılır.

 

Antep, Urfa, Çorlu gibir yerlerde mıcır yapımında kullanılır. Gevşek ve esnek yapıda olan bazalt tüfleri 1000 c ısıtılarak dayanaklı ev aletleri yapımında kullanılır. Ayrıca bazalt lavları volkanlardan çıkarken içlerindeki gazlar uçar ve içinde boşluklar oluşur bunlara boşluklu bazalt veya dişli bazalt denir. Bu boşluklara zamanla çeşitli mineraller dolar ve buna zeolitli bazalt denir. Mika, piroksen, apatit, zirkon, grene, manyetit gibi mineraller bunların bazılarıdır. Granitlerin renkleri genellikle açık olmakla beraber, gri pembe ve kırmızımsı olabilir. Taneli olmasından dolayı mineralleri hemen görünebilir. Çatlağı çok olan kum çabuk dağılır ve dağılan bu kuma arena adı verilir.